Doberman – wzorzec rasy FCI nr 143

Doberman – wzorzec rasy: najważniejsze dane

Pełny tekst wzorca znajdziesz na stronie FCI – Dobermann (143). W Polsce wzorce ras publikuje także Związek Kynologiczny w Polsce.

Wygląd dobermana – sylwetka i proporcje

Wzorzec opisuje dobermana jako psa „średniej wielkości”, mocnego i muskularnego, a zarazem o eleganckich liniach i dumnej postawie. W praktyce to pies duży, ale nie ciężki: sylwetka ma sprawiać wrażenie siły połączonej ze zwinnością. Tułów wpisuje się prawie w kwadrat – szczególnie u psów – co daje dobermanowi charakterystyczną, zwartą i „gotową do działania” sylwetkę.

Klatka piersiowa jest szeroka i głęboka, sięgająca mniej więcej do łokci (jej głębokość to ok. połowy wysokości w kłębie). Kłąb jest wyraźnie zaznaczony, grzbiet krótki i jędrny, lędźwie mocne, a zad lekko opadający. Brzuch jest wyraźnie podciągnięty, co podkreśla sportowy charakter rasy.

Głowa, oczy, zgryz i uszy

• Głowa – mocna, proporcjonalna do ciała; z góry ma kształt klina. Stop (przejście czoła w kufę) słabo zaznaczony, ale wyraźny.
• Nos – czarny u psów czarnych, w odcieniu brązowym u psów brązowych.
• Kufa – dobrze rozwinięta, głęboka; wargi przylegające i suche.
• Zgryz – nożycowy, pełne uzębienie: 42 zęby. Braki zębów i wady zgryzu to poważne wady.
• Oczy – średniej wielkości, owalne, ciemne; u psów brązowych dopuszczalne nieco jaśniejsze. Oczy jasne, żółte („oko ptaka drapieżnego”) są wadą.
• Uszy – osadzone wysoko. W krajach, w których kopiowanie jest zabronione, naturalne ucho jest uznawane na równi z kopiowanym: średniej wielkości, przednią krawędzią przylegające do policzka.

Szyja, kończyny i ruch

Szyja jest odpowiednio długa, sucha i muskularna, noszona wysoko – co daje dobermanowi „dumną” postawę. Kończyny przednie są proste i ustawione równolegle, tylne – mocno umięśnione, z dobrym kątowaniem. Łapy krótkie, zwarte, z wysklepionymi palcami.

Ruch dobermana ma być sprężysty, elegancki, zwinny, swobodny i obszerny: przednie kończyny daleko sięgają, tylne dają silny napęd, a grzbiet pozostaje stabilny. Prawidłowy ruch to nie tylko kwestia urody – świadczy o dobrej budowie i zdrowych stawach.

Ogon – naturalny czy kopiowany?

Wzorzec przewiduje, że w krajach, w których obowiązuje zakaz kopiowania, ogon pozostaje naturalny. W Polsce przycinanie psom uszu i ogonów jest zabronione ustawą o ochronie zwierząt (art. 6 ust. 2 pkt 1) i stanowi przestępstwo – dlatego polskie hodowle FCI, w tym nasza hodowla dobermanów, odchowują wyłącznie szczenięta z naturalnymi uszami i ogonem. Naturalny ogon dobermana jest długi i pomaga psu w komunikacji z innymi psami.

Umaszczenie dobermana według wzorca

Wzorzec FCI dopuszcza wyłącznie dwa kolory podstawowe: czarny i brązowy (potocznie „czekoladowy”), zawsze z rdzawoczerwonym, czystym i ostro odgraniczonym podpalaniem. Podpalanie występuje na kufie, w formie plam na policzkach i nad oczami, na gardle, jako dwie plamy na przedpiersiu, na śródręczach, śródstopiach i łapach, na wewnętrznej stronie ud, wokół odbytu i na guzach kulszowych.

Kolory rozjaśnione (niebieski, izabelowaty) oraz biały (albinizm) nie są uznawane przez FCI. Wyraźne białe plamy to wada dyskwalifikująca. Genetykę wszystkich odmian – również tych spoza wzorca – szczegółowo wyjaśniamy w artykule kolory dobermana.

Szata i pielęgnacja

Sierść dobermana jest krótka, twarda i gęsta, ściśle przylega do ciała i jest równomiernie rozłożona. Wzorzec nie dopuszcza podszerstka – dlatego doberman nie lubi mrozu i deszczu, a zimą na długich postojach przydaje mu się kurtka. Pielęgnacja jest bardzo prosta: wystarczy raz w tygodniu przetrzeć sierść gumową rękawicą.

Charakter dobermana według wzorca

Wzorzec opisuje usposobienie dobermana bardzo konkretnie. Doberman ma być z natury przyjazny i spokojny, bardzo oddany rodzinie i lubiący dzieci. Pożądany jest średni temperament i średnia ostrość oraz średni próg pobudzenia – czyli pies, który nie reaguje nerwowo na każdy bodziec, ale potrafi zareagować, gdy trzeba. Wymaga się dobrego kontaktu z przewodnikiem, łatwości szkolenia i chęci do pracy, a także odwagi, odporności psychicznej i pewności siebie.

Na wystawach i podczas prób hodowlanych sędziowie zwracają uwagę na zachowanie psa – pies agresywny lub nadmiernie lękliwy jest dyskwalifikowany. To ważne: współczesny doberman FCI nie jest „ostrym psem do pilnowania”, ale zrównoważonym towarzyszem. Jak charakter wygląda na co dzień, opisujemy w artykułach czy doberman jest agresywny i inteligencja dobermana.

Wady i wady dyskwalifikujące

Każde odstępstwo od wzorca jest wadą, a jej waga zależy od tego, jak bardzo wpływa na zdrowie, funkcjonalność i typ psa. Do wad dyskwalifikujących należą m.in.:

• agresja lub nadmierna lękliwość, wyraźne zaburzenia zachowania;
• wyraźne odstępstwa od typu rasy i płci (np. suka w typie psa);
• jasne, żółte oczy lub oczy różnego koloru;
• przodozgryz, tyłozgryz i braki w uzębieniu;
• wyraźne białe plamy, umaszczenie niezgodne ze wzorcem;
• sierść długa, falista, wyraźnie rzadka lub z podszerstkiem;
• znaczne odstępstwa od przewidzianego wzrostu.

Dla przyszłego właściciela to praktyczna wskazówka: hodowla, która wystawia swoje psy i dopuszcza do rozrodu wyłącznie psy z dobrymi ocenami, eliminuje z linii wady psychiczne i budowy.

Doberman europejski a doberman amerykański

Na świecie hoduje się dobermany według dwóch wzorców: europejskiego (FCI) i amerykańskiego (AKC – American Kennel Club, który nie jest członkiem FCI). To ta sama rasa, ale po dziesięcioleciach osobnej selekcji różnice są wyraźne.

W hodowli Tira Vento hodujemy dobermany w typie europejskim, z dużym naciskiem na zrównoważony charakter. Zobacz nasze psy i suki hodowlane.

Historia rasy – od Friedricha Louisa Dobermanna do FCI

Doberman jest jedną z nielicznych ras, które noszą nazwisko swojego twórcy. Friedrich Louis Dobermann (1834–1894) z Apolda w Turyngii był poborcą podatkowym, nocnym strażnikiem i hyclem miejskim – potrzebował odważnego, czujnego psa do ochrony. W latach 70.–80. XIX wieku zaczął krzyżować psy o pożądanych cechach. Za prawdopodobnych przodków uważa się dawne psy rzeźnickie i pasterskie, pinczery, rottweilery, a później także manchester terriery i greyhoundy, które dodały elegancji i krótkiej sierści.

Po śmierci Dobermanna nad rasą pracował m.in. Otto Göller, który w 1899 roku założył pierwszy klub rasy i doprowadził do jej oficjalnego uznania w Niemczech. Pierwotnie nazywana „Dobermannpinscher”, rasa z czasem straciła drugi człon nazwy. W XX wieku dobermany służyły w policji i wojsku, a selekcja stopniowo przesunęła akcent z ostrości na stabilną psychikę – dziś wzorzec wymaga psa przyjaznego i opanowanego. W Polsce dobermany pojawiły się w większej liczbie po II wojnie światowej.

Jak wzorzec rasy przekłada się na wybór szczeniaka?

Dla rodziny, która nie planuje wystaw, wzorzec jest przede wszystkim gwarancją przewidywalności: pies z hodowli pracującej według wzorca będzie miał typowe dla rasy rozmiary, budowę sprzyjającą zdrowiu i – co najważniejsze – zrównoważony charakter. Przy wyborze szczeniaka warto zapytać hodowcę o oceny wystawowe rodziców, ich badania zdrowotne i charakter. Aktualne mioty znajdziesz na stronie doberman szczenięta, a zasady wyboru hodowli – w poradniku jak wybrać hodowlę dobermanów.