W skrócie: biały doberman to pies z częściowym albinizmem wywołanym mutacją genu SLC45A2. Ma kremowobiałą sierść, różowy nos i bardzo jasne oczy. Nie jest odrębną odmianą ani „królewskim” dobermanem – to kolor nieuznawany przez FCI, związany z nadwrażliwością na światło i wyższym ryzykiem nowotworów skóry. Odpowiedzialne hodowle FCI nie hodują białych dobermanów.
„Doberman albinos” to jedno z najczęściej wyszukiwanych haseł związanych z rasą. Białe dobermany przyciągają wzrok i bywają reklamowane jako „unikatowe”. Jako hodowcy dobermanów od 1992 roku – a w przypadku autorki także osoba, która napisała pracę magisterską o umaszczeniach dobermanów – wyjaśniamy, co naprawdę kryje się za białym kolorem.
Skąd wziął się biały doberman?
Pierwszym udokumentowanym białym dobermanem była suka Padula’s Queen Sheba, urodzona w 1976 roku w USA i zarejestrowana w American Kennel Club. Wszystkie znane białe dobermany wywodzą się od niej – co oznacza, że ta linia była od początku utrzymywana przez kojarzenia w bliskim pokrewieństwie. Amerykański klub rasy sprzeciwił się rozmnażaniu białych psów, a AKC zaczął oznaczać potomstwo tej linii literą „Z” w numerze rejestracyjnym – stąd określenie „Z-factor”.
Genetyka – to albinizm, nie „kolor”
W 2014 roku naukowcy opisali przyczynę: częściową delecję genu SLC45A2, odpowiedzialnego za produkcję pigmentu (to ten sam gen, który u ludzi wiąże się z jedną z postaci albinizmu oczno-skórnego). Mutacja jest recesywna – pies jest biały tylko wtedy, gdy odziedziczy ją od obojga rodziców. Pies z jedną kopią (nosiciel) wygląda normalnie, ale może ją przekazać potomstwu. Istnieje test DNA pozwalający wykryć nosicielstwo.
Jak wygląda biały doberman?
- sierść kremowa do białej, z ledwie widocznymi, jasnymi znaczeniami w miejscu podpalania;
- różowy nos, różowe powieki i wargi;
- bardzo jasne, niebieskawe lub szaroniebieskie oczy;
- częste mrużenie oczu w słońcu.
To odróżnia go od psa po prostu jasnego: doberman izabelowaty ma płową, beżową sierść i pigmentowany nos. Wszystkie kolory porównujemy w artykule kolory dobermana.
Zdrowie białego dobermana
Brak pigmentu to nie tylko kwestia wyglądu. Pigment chroni skórę i oczy przed promieniowaniem UV. U białych dobermanów opisywano:
- nadwrażliwość na światło (fotofobię) – mrużenie oczu, unikanie słońca;
- większą podatność na oparzenia słoneczne i podrażnienia skóry;
- wyższe ryzyko nowotworów skóry, w tym guzów wywodzących się z melanocytów – na co wskazało badanie, które zidentyfikowało mutację;
- dodatkowo – ryzyka wynikające z wąskiej puli genetycznej linii założonej przez jedną sukę.
Biały doberman może przy dobrej opiece żyć wiele lat, ale wymaga ochrony przed słońcem i regularnej kontroli skóry. Pozostałe choroby rasy – przede wszystkim kardiomiopatia (DCM) – dotyczą go tak samo jak każdego dobermana. Więcej w artykule zdrowie dobermana.
Biały doberman a FCI i ZKwP
Wzorzec FCI nr 143 dopuszcza wyłącznie umaszczenie czarne i brązowe z rdzawym podpalaniem. Biały doberman nie może być oceniany na wystawach FCI i nie jest wykorzystywany w odpowiedzialnej hodowli europejskiej. W praktyce białe dobermany w Polsce pochodzą najczęściej z importu z linii spoza FCI albo z rozmnażania bez kontroli związku kynologicznego.
Biały doberman – cena i hodowla
Białe dobermany bywają oferowane drożej niż czarne czy brązowe, z hasłami „rzadki”, „królewski”, „unikat”. Wysoka cena nie oznacza tu wyższej jakości: płacisz za kolor, który jest skutkiem mutacji i wymaga szczególnej ochrony zdrowia. Jeśli spotkasz ofertę „białego dobermana z hodowli”, zapytaj o:
- organizację, w której zarejestrowana jest hodowla i rodzaj dokumentów;
- wyniki badań serca (Holter, echo) obojga rodziców;
- stopień pokrewieństwa rodziców (współczynnik inbredu);
- stan skóry i oczu rodziców.
Dlaczego w Tira Vento nie hodujemy białych dobermanów
Hodujemy wyłącznie dobermany czarne i brązowe, zgodne ze wzorcem FCI, a o doborze psów decyduje przede wszystkim zdrowie – serce, tarczyca, stawy – i stabilny charakter. Nie chcemy świadomie rozmnażać mutacji, która zwiększa ryzyko problemów zdrowotnych. Jeśli marzysz o wyjątkowym dobermanie, zobacz nasze szczenięta dobermana – brązowe dobermany są rzadsze od czarnych i równie zdrowe.
Przeczytaj też: ile kosztuje doberman, żywienie dobermana, rozwój szczeniaka dobermana.
Biały doberman – pytania i odpowiedzi
Czy biały doberman to albinos?
Tak, to częściowy albinizm wywołany recesywną mutacją genu SLC45A2.
Czy biały doberman jest zdrowy?
Jest nadwrażliwy na światło i bardziej narażony na oparzenia słoneczne oraz nowotwory skóry; wymaga ochrony przed słońcem i regularnej kontroli skóry.
Czy FCI uznaje białego dobermana?
Nie. Wzorzec FCI dopuszcza tylko dobermany czarne i brązowe z rdzawym podpalaniem.
Ile kosztuje biały doberman?
Bywa oferowany drożej niż dobermany w standardowych kolorach, ale wysoka cena wynika z rzadkości koloru, nie z jakości psa.
Skąd pochodzą białe dobermany?
Od suki Padula’s Queen Sheba urodzonej w 1976 roku w USA; jej potomstwo AKC oznacza literą „Z” w numerze rejestracyjnym.
Źródło naukowe: Winkler P.A. i wsp., „A partial gene deletion of SLC45A2 causes oculocutaneous albinism in Doberman pinscher dogs”, PLoS ONE 2014.
Autorka: Katarzyna Plewka – współprowadząca hodowlę dobermanów Tira Vento (ZKwP/FCI), absolwentka zootechniki na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie; jej praca magisterska dotyczyła umaszczeń dobermanów.
